Toen Benali op het idee kwam van een vertelling over het voorbije Granada, begonnen de geesten van het verleden tot hem te spreken. Hotel Modern heeft met het schaduwspel de perfecte verbeelding van die geesten gevonden. 

Theatergroep Hotel Modern vertelt in De val van Granada over de bloei en het einde van het Moorse koninkrijk Al Andaluz. Granada was daar het bruisende centrum van. Voordat de Spaanse Inquisitie in 1492 de macht overnam in de stad, leefden moslims, joden en christenen er samen. De nadruk die dit gegeven krijgt van gastspeler en verteller Benali, contrasteert met de wereldse actualiteit, die een zekere romantisering rechtvaardigt van het verdwenen Granada.

Op het witte doek dat het toneel omringt, verschijnen de contouren van het middeleeuwse Granada. Het is de schaduw van miniatuurgebouwtjes op drie maquettetafels, uitvergroot door lichtspots op tafelhoogte. Waslijnen tussen de daken wapperen in de wind – de adem van Abdelkader Benali. Aan een van de tafels blaast de schrijver tegen een touwtje met kartonnen kleertjes. Dan haalt Pauline Kalker een handvol wattig spul langs de lichtbronnen: donkere wolken doemen op boven de schaduwstad. Een voorbode van wat komen gaat.

In een raamvertelling, startend bij Benali’s Marokkaanse oom die zijn neef meeneemt naar de Spaanse eeuwen van hun Arabische voorgeschiedenis, worden illustere stadsbewoners opgevoerd die getuigen van een pre-christelijke renaissance. Astronoom, uitvinder en wetenschapper Ibn Farnas vervaardigde in de negende eeuw al een ‘vlieg-tuig’: geharnast met beweeglijke vleugels maakte hij een zweefduik vanaf een toren. Muzikant en levensstijlvernieuwer Zyriab transformeerde de eetgewoontes met de introductie van het driegangenmenu, en de persoonlijke hygiëne met een zelf vervaardigd deodorant. De Hebreeuwse dichteres Qasmouna doorbrak het taboe op vrouwelijke dichters. De theatermakers laten haar tussen de waslijnen op de daken haar gedichten reciteren.

Deze stadsbewoners komen tot leven in de bloemrijke taal van Benali, in een zinnelijk stadsvisioen en vooral in de rijke schaduwtaferelen, gecreëerd door de kernleden van Hotel Modern middels handmatig vormgegeven poppetjes, spullen uit huis en tuin, uitgesneden miniatuurfaçades en mini-bouwsels van ijzerdraad en kant. Laag over laag, met opengewerkte materialen en een variatie in grijstinten en grootte door een spel met de afstand tot de lichtbronnen. ‘Waar de Arabieren kwamen, maakten ze eerst een tuin’, verklaart Benali nadat bloemen, bomen en enorme insecten een paradijselijke natuur hebben opgeroepen. Met zijn associatieve muziek en voorbeeldig getimede geluiden vergroot live muzikant Chris Saris de vertelkracht van de schaduwbeelden.

Er is altijd beweging in de schaduwen op het doek. Van stadse figuurtjes die voor de lampen langs dribbelen of op carrousels voorbij draaien; van de stadschroniqueur die ergens opzij driftig een ganzenveer in een inktpot doopt; van de spelers. Zij vullen het manipuleren van de maquette-objecten aan met spelscènes tussen de tafels.

Soms is het een beetje melig, maar meestal is de optelsom adembenemend treffend. Bij de christelijke machtsovername – de wolken boven de stad komen van joodse boekenverbrandingen – verbeeldt Arlène Hoornweg een vrouw die op de brandstapel belandt omdat ze moslim-eten heeft bereid. Rondom haar schaduwgestalte op het doek laat Herman Helle oranje maquette-vlammen wervelen, met daartussen poppetjes aan brandstapelpalen. In het slotbeeld maakt Ibn Farnas een laatste droomvlucht over de rokende stad. Toen Benali op het idee kwam van een vertelling over het voorbije Granada, begonnen de geesten van het verleden tot hem te spreken. Hotel Modern heeft met het schaduwspel de perfecte verbeelding van die geesten gevonden.